|
|
KUZUL AR BREZHONEG
|
|
![]() |
KATALOG AN ALARC'H
|
Mizoł-kas:
Ma fell deoc'h prenań levr-mań-levr, kasit ho chekenn (warni priz al levr(ioł) + ar mizoł-kas), da: |
||||
| AN
ALARC'H 14 Louzaouenn-an-Hańv / rue du Muguet 22300 LANNUON |
||||
| Ckekenn da lakaat war anv KUZUL AR BREZHONEG |
|
Amań ha du-hont / Ici et lą-bas |
|
|
Per an Intańv, labourer-douar o chom e Plistin, en deus lezet eńvorennoł war e lerch: reoł e vuhez pemdeziek, prizoniad etre 1940 ha 1945 en Alamagn, pell eus ar gźr, ur mare kriz ha kalet; hag ivez reoł e stourm evit gwellaat stad ar feurmourien vihan goude ar brezel, da heul Tangi Prigent. Levr divyezhek, un darn e brezhoneg, un darn e galleg hep na glotfe dre ret an div destenn an eil gant eben. |
|
|
An erc'h du |
|
| Ur spered lemm, ur spered dieub e bedoł sparlet (pevar bloaz kloerdi, ur bloavezh końje, ha dreist pep tra pemp bloaz e kampoł-bach Bro-Alamagn e-kerzh ar brezel-bed diwezhań), setu penaos e challjed termeniń red buhez Marsel ar Barzh. Taolet en devoa war ar paper, deiz-ha-deiz e brezhoneg, prederiadennoł ha sońjezonoł da heul darvoudoł e vuhez. Lennet e vez e zeizlevr evel ur romant, unan kriz evel meo bet e vuhez verr, maget bepred avat gant karantez, fent ha spi | |
|
Ar gariadez vaen |
|
| Peseurt kevrin 'ta a zo kuzhet e milendall un iliz-veur sebezus a seblant bezań e-maez an amzer? Abaoe m'eo deuet Yann da studiań anezhi e c'hoarvez marvioł skrijus enni... Ha rankout a reer teurel kred war ar mojennoł kozh a ra anv eus ur "manac'h" a vije o hentiń an iliz-veur-se? Goude e desteni Par Dibar (2006), graet fed vat dezhań, e kinnig Yann Fulub Dupuy ur romant polis ha fantastik a oa war e spered abaoe un ugent vloaz bennak. Priz Langleiz a zo bet roet dezhań evitań. | |
|
Ar
gitar tredan |
|
|
E dibenn an ugentvet kantved emań ar sonerezh punk gant e skedoł diwezhań. Erwan, paotr bord ar mor, eo gitarour ha pennkaner ar strollad The Privateers. Ha treuzań a ray e sonerezh ar speurenn en deus savet etre ar bed hag eń? Daoust ha lakaat a ray e galon da vezań leuniet gant karantez? Gwall rouestl a zegaso e buhez Estelle, plac'h kźr, poellek ha parfet, tapet he c'halon gant unan all
dija. Jakez-Erwan Mouton a daolenn dimp un istor tud ha karantez e kevredigezh disleberik ha reuzus studierien ha yaouankizoł an amzer-se. Priz kentań ar Yaouankiz en devoa tapet e 2007 gant e romant "Katrina". |
|
|
Ar
roc'h / Le roc |
|
| Bodet ez eus bet amań istorioł berr : karantezioł diaes dezho dont da wir, bout sevenet, bout diskuliet, buhezioł foeltret gant an dilavar pe an argrediń. | |
|
Breizh thriller |
|
| War a seblant eo bet skrapet kelenner brezhoneg ar skolaj Daoust dan diskred e klasko e skolajidi war e lerch e trowardroioł Roazhon. Suspens, ha fent ivez, a-hed an istor-mań, hep ankouaat ar garantez a vleunio etre an daou grennard a gas an enklask war-raok, Gwenn hag Alex. Savet eo bet an istor-mań gant skolajidi Skolaj Les Chalais e Roazhon gant skoazell o chelennerez, Caroline Ollivro. Brav eo deuet o zaol ganto gant an istor frammet mat-mań hag aes da lenn. | |
|
C'était
comme ēa |
|
| E 1982 ech embannas Al Liamm Evel-se e oamp (priz Langleiz 1981), skrivet gant Herve Herri, anv pluenn Per Roy. Kontań a ra ennań e eńvorennoł pa oa krennard o teskiń ar vicher en un ti-moullań e Montroulez e penn kentań an ugentvet kantved. Izili eus ar gevredigezh Kelch Sevenadurel Brezhonek Bro Montroulez o deus troet an destenn e galleg. | |
|
Erwan Kerou, barzh Plougonveur |
|
| Erwan Kerou (1873-1956), Tregeriad, a zo bet labourer-douar hag ezel eus Goursez ar Varzhed. Skrivet en deus bet, betek 1927, pennadoł a bep seurt hag a denne d'ar Brezel 14, d'an natur hag ivez d'ar garantez, e kelaouennoł ar mare-se : Kroaz ar Vretoned, Arvorig, Breiz... Anavazet eo ivez e Plougonveur evit bezań sikouret tud ar vro da skrivań o lizheroł. Ur barzh-labourer test eus un amzer zo bet. | |
|
Etrezek an enez |
|
| Tamm-ha-tamm e tigor Fant levr he buhez: bugaleaj, yaouankiz, oad gour, kozhni... Gant kizidigezh ha donezon e oar Mich Beyer kas al lenner a-hed gwenodennoł ur vuhez leun a garantez hag a vignoniezh, luskellet gant ar sonerezh hag ar mor. Mich Beyer he deus bet priz Frańs 3 ar romant gwellań e brezhoneg e 2007 evit Seizh devezh warn-ugent. | |
|
Geriadur
an arvor |
|
|
A-raok dezhań koll e vuhez war vor, hag eń gwall yaouank choazh (45 bloaz ne oa ken), en doa kaset Per Pondaven ur pezh mell labour dastum e-touez brezhonegerien Arvor Bro-Leon. Anavezet eo bremań e labourioł diwar-benn an anvioł-lech hag an anvioł-tud. Savet e oa bet ivez gantań ur geriadur hag a ziskouez deomp gerioł bet klevet e-touez Arvoriz ha komprenet mat choazh an darn vrasań anezho. Teir lodenn a ya dober ar studiadenn-mań. Da gentań, ar gerioł implijet e lechanvadurezh bord ar mor, gant skouerioł prizius roet da heul. Da eil, ar mor o vevań, kaoz a vez diwar-benn ar mor, fur pe foll, ar mareoł hag an divareoł, atav gerioł bet testeniet el lechanvadurezh. An trede a zo disheńvel un tammig: gerioł teknikel hag a sell ouzh ar pesketaerezh. Ul labour pizh ha pinvidik eo hag a zeu da greskiń a-feson hon anaoudegezh eus brezhoneg ar mor. |
|
|
Geriaoueg luc'hajoł ar
brezhoneg / Vocabulaire argotique breton |
|
| Betek-henn e veze lezet gant ar geriadurioł tachenn al luchajoł a-gostez. Gant al levr-se e challo al lennerien, a-benn ar fin, ober anaoudegezh gant ar yezhoł kuzh. | |
|
Gouloł
Salomon |
|
| Salomon a zo anezhań ul lampon pevarzek vloaz hag a vev en ul lochenn e biojoł ur gźr vihan. Kerzhet a ra betek plasenn kreiz-kźr gant e gi, e Vibl mastaret, ha kaouedadoł pintiged. Krapat a ra gant ur wezenn ha diwarni ec'h embann war ar groaz munudoł fallagriezh kuzhet kźriz. Gogeal a ra Salomon. Sevel a ra kanaouennoł ha prezegennoł ferv ha fentus war un dro, en ur varmouzań gant dansoł feuls ar re a zo o pakań o fegement gantań. Met, a zeiz da zeiz, bep ma tispak e zonezonoł dreistwelour, e teu da vezań dall gant ar banne. Daoust ha gallout a raio ar gumuniezh mantret ha mezhekaet pardonań dezhań bezań bet he c'houstiańs fall. Sed ur flemmgan modern diwar-benn pilpouzerezh hor c'hevredigezh. Bryan Delaney n'en deus ket e bar evit kemmeskań fent, krizder ha barzhoniezh. E yezh rust ha livus a vo kavet da, hep ket a var, gant ar re a blij dezho helavarded Synge ha gwirvoudelezh O'Casey. | |
|
Hańvig foar an nec'h & Un nozvezh hańv |
|
|
Hańvig Foar an Nech Daoust ha fur e oa da Wilh mont en-dro da Garanteg bloavezhioł goude bezań tremenet tri miz eno o tiskuizhań? Un nozvezh hańv Brav eo mont da foetań bro war varch-houarn, brav ivez kaout bod e ti ur mignon kozh war bord ar mor ha koulskoude e choarvezo un darvoud dichortoz a-grenn gant Ivon. Diembann e-barzh levrioł e oa an div zanevell-mań, bet skrivet gant Roparz Hemon war ziwezh e vuhez. E barr e arz danevelliń e tiskouez bezań ganto. Trochadoł buhez gwelet gant daoulagad tud yaouank pe doare Roparz Hemon da welet e yaouankiz ur wech erru war an oad? |
|
|
Huńvreoł Pźr Mortolod |
|
| Pźr Mortolod, distro de vro chenidik, a zo maget e huńvreoł gant skeudennoł maouezed iskis. Un deiz e teu unan war-wel da vat! Jef Gedez a ginnig dimp peder danevell awenet gant an natur, darvoudoł e vuhez ha bro e vugaleaj, ma kaver enno marzh, kevrin ha tud dichortoz. | |
|
Kan
ar Mein |
|
|
2008. Den ne oar pelech eo tremenet Aleks Pennanroz... Da grediń zo eo steuziet mik an den yaouank goude ma oa bet profet ur CD dezhań gant e vignon Gabriel Gwareger, ha ma oa aet betek abati Boisgermont da beurgas ur studiadenn da
benn... 1348. Techet kuit ur manac'h yaouank donezonet eus un abati da heul steuziadenn ur parch sonerezh dibriz ha marv kriz unan eus ar
venec'h... Dreist dar c'hantvedoł, dre hentoł arvarus an Amzer, eo e tisoc'ho an
istor-mań. Setu amań pevare romant Mich Beyer embannet e ti an Alarch. Tapet he deus un dornad mat a brizioł evito : priz frańs 3, priz Langleiz, priz Sten Kidna, priz Imram. Ha mall vez bepred gant al lennerien dizoloiń he skridoł nevez. |
|
|
Karantez dispaket |
|
| An Alarc'h embannadurioł en deus kinniget da baotred ha da verc'hed a oadoł hag a vroioł disheńvel, anavezet mat dija evit o skridoł pe ar wech kentań dezho mont da zuań paper, skrivań pep a lizher karantez e brezhoneg. Un tregont bennak a zo bet miret, lod e komz plaen, lod all e doare ur varzhoneg pe kanaouenn. | |
|
La grammaire bretonne pour tous |
|
| Ur yezhadur eus ar brezhoneg e galleg graet evit ar re a zo o teskiń pe war studi ar yezh, hag ivez evit kement hini c'hoant gantań da wellaat e implij eus ar brezhoneg. Savet eo bet da gentań gant Eugčne Chalm pa oa kelenner brezhoneg ha difazier Skol Ober pa wele pelech ha penaos e teuke an deskarded. Adwelet ha kresket eo bet an danvez gant kelennerien Skol Ober. Gant ur yezh aes hag eeun e ra al levr-mań tro lodennoł pennań ha diazez ar brezhoneg. Diouer bras e rae seurt benveg evit an deskidi, ar skolidi hag ar studierien ha kement hini a glask komz ha skrivań brezhoneg bemdez. | |
|
Llena Davies & Foar Vre |
|
|
Llena Davies Roazhon er bloavezhioł 40. Stan a labour e rann ar skiantoł er skol-veur, eno ivez emań Llena o studiań. Penaos ech echuo an darempredoł etre an daou zen yaouank-mań? Daoust ha gallout a reer lakaat da glotań gwarizi gant karantez, speredoł dieub gant speredoł entanet? Souezhus eo bet istor an danevell-mań, skrivet en un doare modern-kenań a-raok ar brezel, ha bet embannet en un doare damguzh dre ma veze taolennet enni, evit ar wech kentań e brezhoneg, darempredoł korf etre ur gwaz hag ur vaouez. Ken diaes e oa da gavout ken e oa deuet da vezań ur seurt mojenn. Foar Vre Un estrańjourez o kemer an tren hag o vont da foar ar chezeg war Dosenn Menez-Bre; netra souezhus, emezit-hu? An danevell-mań, lakaet da vezań unan eus ar re wellań bet skrivet e brezhoneg, a souezho al lennerien. |
|
|
Par dibar |
|
| Testeni gwirion ha didroidell ergerzhadenn ur paotr yaouank war glask e wir bersonelezh pen deus dizoloet e zibarelezh, e oa un heńvelreviad anezhań. Graet eo ivez an testeni-mań evit skeiń rakvennozhioł a-blaen, evit reiń da chouzout ha neuze da gompren. | |
|
Piv
a glevo? |
|
| Piv a glevo? a gont istor ur chrennard war vord ar mor e korn-bro Sant Brieg da vare brezel Aljeria. Etre daou gaouad berralan e tizolo Lanig, ar paotr dilu, bed ar re vras, neo ket hepken e-skeud mammig Mōn, tener ha karantezus, hag e dad gloazet, komunour e-maez linenn ar strollad, stourmer pennek a gemer perzh en darvoudoł, met ivez da heul paotred fall prest bepred da choari las. | |
|
Seizh devezh warn-ugent |
|
| Da heul ur bellgomzadenn dichortoz digant e vignonez kozh Rachel e tistro Ludo war lechioł e garantez aet da vruzun. Etreze o-daou e ren choari skoemp hag arvarus ar vemor hag an dazont o tegas tro-ha-tro nesaelezh hag eneberezh. E-keit ma vez an den yaouank o livań tresoł ur vuhez nevez diwar e eńvorennoł, plijus pe boanius e vefent, e chom ar vaouez sachet e lagenn hech amzer dremenet. Etre lusk ar gest ha touell ar milendall. | |
|
Skrapadenn ar paotr a zalc'he koun eus e vuhez kent |
|
| Moukoul, ur paotrig 10 vloaz, en deus galloud, dre e hunvreoł, da zistreiń d'ur vuhez kent. E dad, goude bezań klevet anezhań o komz eus traezh ha pauned, traoł hag a zo dibaot ha dianav d'ar paotrig, a ya da gaout Felouda, un enklasker brudet. Ha setu Moukoul ha skipailh an enklasker war hent ar Rajasthan evit klask un teńzor kuzhet. Met n'emaint ket o-unan. Piv a erruo da gentań? | |
|
Tan ha skorn an noz
|
|
| Digoret eo bet dorioł an noz gant 10 skrivagner a-vremań. Etre daou benn an noz e tiskouez an traoł bezań amplaet ha kizidikaet: ar skrij, ar garantez hag ar fent... du? | |
|
Teńvalijenn |
|
| Evit peurechuiń he romant diwezhań ez a Elena da dremen un toullad devezhioł e sioulder Enez Sav. Met kejań gant ur skrivagner dianav dezhi war an enezenn a lakao, da vat, mesk ha freuz en he buhez. | |
|
Teod
ar balafenned |
|
|
Sonerezh Galiza zo anavezet e Breizh, he lennegezh avat neo ket. Poent e oa kavout ul levr gant danevelloł eus ar vro-hont, ha nhaller ket kinnig gwelloch eget danevelloł Manuel Rivas, ur skrivagner brudet en e vro. Komz a ra deomp eus e bobl, labourerien, pesketaerien, ha divroidi, doujańs ennań ouzh an dud reuzeudik, kalet ha bresk war un dro, prest da dechel en o hunvreoł. Komz a ra deomp eus karantez, ouzh an dud evel ouzh ar vuhez, en tu all da gorventennoł an ebr hag an Istor. Ur film zo bet savet gant an danevell « Teod ar balafenned » e 1999. |
|
|
Trema heolioł kuzhet / Vers des soleils cachés |
|
| Dastumad divyezhek barzhonegoł skrivet gant Per Dioler, anv-pluenn Per ar Bihan. Kaeret eo al levr-se gant skeudennoł Gaļde Jégou. | |
|
Yezh ar vugale / Le breton des enfants et des tout-petits |
|
| Gerioł babig, gerioł moumounań hag ivez gerioł gourdrouz Komz ouzh ar vugale vihan hag ivez diwar o fenn Deuet eo ar gerioł a gaver el levrig-mań eus bed ar brezhoneg komzet hag ar yezh hengounel. Graet eo ar cheriaoueg-mań evit an holl re a sav o bugale e yezh ar vro koulz hag ar re o devez da labourat e brezhoneg gant bugale vihan. | |